Chuyện là tầm giữa năm nay tôi đã tốt nghiệp và bắt đầu đi làm, nên tôi quan tâm rất nhiều về chuyện kiếm tiền và làm giàu. Cũng vì thế nên tôi đã tiêu thụ rất nhiều nội dung về chủ đề ấy.
Trong đó có một video của Ali Abdaal trên YouTube về cách mà nền kinh tế thế giới hoạt động, cũng như là các vị trí kiếm tiền có thể không tương xứng với nhau như thế nào. Ông ấy giải thích rằng, trong nền kinh tế tư bản thì những vị trí nào gần với tiền nhất thì cũng sẽ trả cho ta nhiều tiền nhất. Ví dụ như là những vị trí bán hàng (sales), hay là đầu tư (investment banking), M&A, partner trong firm, những vị trí tựa tựa như vậy.
Tôi thấy nó khá là thú vị. Thế nên tôi đã manh nha một ý định là tôi sẽ học làm sales. Trước giờ thì sales hay bán hàng, tôi cảm thấy nó có một cái danh bị cho là xấu, bởi vì nhiều người nghĩ rằng bán hàng là làm phiền khách, là cố gắng chèo kéo, là cố gắng để kiếm được tiền mà không đường đường chính chính ấy.
Rồi sau đấy thì cũng vì có nhiều dự định nên tôi đã suy nghĩ cách làm sao để có thêm tiền bên cạnh thu nhập. Tôi đã nghĩ ra việc bán, thanh lý những món đồ mà mình không dùng tới nữa. Tôi mới chỉ thanh toán được một, hai món đồ và không bán được rất nhiều những món đồ khác. Tuy nhiên, tôi đã dần hiểu làm sales thực sự rất khó. Để bán được hàng thực sự rất khó.
Bạn phải làm đủ thứ trên trời dưới đất cho khách. Bạn phải trả lời tin nhắn khách, phải đăng ảnh, phải viết mô tả, phải quảng bá sản phẩm của mình. Trong khi khách là người mua, họ chỉ không có một nghĩa vụ nào hết mà lại có cái quyền là đi chọn hàng, đi xem hàng và đồng ý thì mới bỏ tiền ra mua, còn không thì thôi. Họ còn trả giá bạn, họ còn chê, tìm cách để chê sản phẩm của bạn và rất nhiều những thứ khác.
Chưa kể còn người tính lừa đảo bạn hay người phá shop của bạn. Tôi chưa gặp nhưng có quan sát thấy vậy.
Sau những lần như thế, tuy chưa nhiều, tôi thấy là tôi cũng đang dần học được cái bài học mà người sales nào mới bắt đầu cũng phải học. Đấy là học làm sales thì cực kỳ khó, rất khó, và không phải ai cũng hợp với nó, bởi vì chúng ta không thích nhận những sự từ chối, không thích ở chiếu dưới, và luôn luôn phải làm 1000% để phục vụ người khác.
Nhưng tôi cũng hiểu vì sao nghề bán hàng lại thú vị đến vậy. Nếu như có người cảm thấy thực sự thích cái thử thách này, mỗi lần chốt được deal, mỗi lần bán được cho khách và khách thấy hài lòng còn nhắn lại cho mình, thì tôi thấy một cảm xúc hạnh phúc khó tả. Chính mình vừa kiếm được tiền mà lại còn mang đến giá trị cho người khác.
Giờ thì tôi hiểu tại sao mỗi lần bán được hàng những văn phòng sale họ thường treo 1 cái chuông ở giữa phòng và khi nào chốt được đơn thì họ lại ra đánh cái chuông ấy. Cảm xúc thật tuyệt vời khó tả. Tôi không biết sao nhưng có lẽ cũng vì quen chai mặt với những lần nộp hồ sơ trượt học học bổng, thấy cái cách người ta từ chối mình, cảm xúc cũng hụt hẫng giống như trượt học bổng vậy. Nhưng như thế lại hay. Tôi lại càng thấy mình phải thử, phải sáng tạo hơn nữa.
Xong tôi lại nghĩ đến công việc mà mình đang làm hiện tại, rồi lại nghĩ đến những ý định như làm freelance. Hóa ra suy cho cùng thì tất cả những gì chúng ta làm đều là sales. Đi làm hay là đi bán dịch vụ tự do thì cũng là bán chính bản thân mình, bán những gì mình có, những giá trị mình có thể tạo ra cho khách.
Và đúng quả thực là nếu tạo ra nhiều giá trị thì chúng ta sẽ thu lại nhiều tiền. Làm giàu chính là khả năng tạo ra giá trị.
Trước giờ tôi cứ tưởng cứ làm hùng hục, có vẻ vất vả thì sẽ kiếm nhiều tiền. Thực ra nó cũng đúng, để có thể đưa ra được giá trị cao thì bản thân bạn cũng sẽ phải hùng hục trong một quá trình nào đấy để nâng cao kỹ năng tạo giá trị. Nhưng cái ý tôi nói ở đây là cái sự hùng hục mà vẫn tạo ra giá trị thấp thì thứ bạn nhận lại thấp có lẽ không phải là điều gì cảm thấy quá uất ức một khi bạn đã hiểu sự thật.
Và rồi tôi cũng nhận ra rất nhiều người xung quanh tôi, kể cả chính mình, đang không thực sự kiếm cái mức mà chúng tôi khao khát cũng chính bởi vì thiếu đi những điều gì tôi nói trên đây.
- Thứ nhất là một tinh thần dám bán hàng, dám làm sale, dám đưa mình ra ngoài kia để người khác có thể tìm kiếm được, có thể thấy những dịch vụ mà mình đang offer, rèn luyện sức chịu đựng lời từ chối/ chê bai/ ép giá.
- Thứ hai, đấy là chưa tìm ra những đòn bẩy mà dồn toàn lực vào đấy để nâng cao khả năng tạo ra giá trị tối đa của bản thân.
- Thứ ba, là chưa thực sự khát khao và đam mê kiếm tiền 🙂 Hoặc là bạn giảm cái mong muốn đi, hoặc phải nâng cao hành động lên tương xứng với điều mình ước vọng.
Hoá ra làm bán hàng thú vị đến vậy. 23 tuổi, bán vài món đồ cũ trên Chợ Tốt, tôi bỗng tìm thấy một địa hạt mới để phát triển bản thân.