Bài viết này thuộc series “Lời bố giảng”, nơi tôi tổng hợp và truyền tải lại những bài học tôi đã học từ bố qua các trải nghiệm và đối thoại với ông. Câu chuyện trong bài này được lấy từ lần tôi đi cùng với bố thăm Sở chỉ huy miền Nam và Quân khu 4 vào đầu năm 2025.
Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ, Tiền Chu Tước, Hậu Huyền Vũ (左青龙, 右白虎, 前朱雀, 后玄武 — Zuǒ Qīnglóng, Yòu Báihǔ, Qián Zhūquè, Hòu Xuánwǔ) — Quy tắc kinh điển về "Tứ Tượng" (bốn linh vật) trong phong thủy để xác định một địa thế hoàn hảo.
“Hồ Nixon* đẹp lắm con ạ. Nhưng con không được vào đấy đâu.”
Bố tôi cười hì hì, đoạn vẫy tay rồi ngồi vào ghế sau chiếc Cadillac** biển đỏ mới cóng, theo sau là một loạt những trợ lý của ông. Theo sau xe bố tôi là hai xe con nữa toàn là chỉ huy của các đặc khu có liên quan. Lái xe lái vù đi, tất cả những người đàn ông áo xanh Quân khu 4 ấy bỏ lại tôi một mình ở sảnh.
Cả toà khách sạn này giờ chỉ còn một vị khách duy nhất là tôi. Không có ai ngoài tôi – và dĩ nhiên là mấy chú cảnh vệ mặc đồng phục hải quân và lễ tân mặc full quân phục đang đứng nhìn phía sau.
Tôi lủi thủi đi vào.
Tôi đi bơi một mình một bể. Dạo một mình một công viên. Ăn một mình và lang thang một mình. Sự to lớn của cảnh quan xung quanh thật quá đỗi trái ngược với mình tôi nhỏ bé.
Tôi thấy mình như một nhân vật còn sót lại sau một đại hoạ của trái đất giống như trong mấy bộ phim viễn tưởng.
Nhưng tôi nghĩ điều ấy cũng tất phải xảy ra thôi. Dù sao thì quân cảng Cam Ranh cũng là một nơi trọng yếu, và bố tôi cũng không thể xin cho tôi giấy vào với một lý do hợp lý.
Tôi khá tò mò lý do tại sao.
Cam Ranh không chỉ là một cái tên trên bản đồ Việt Nam; nó là một điểm nút trọng yếu trên bản đồ hàng hải thế giới.
- Gần tuyến hàng hải huyết mạch: Cam Ranh nằm rất gần đường hàng hải quốc tế nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Đây là tuyến đường vận chuyển năng lượng và hàng hóa thiết yếu cho các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc.
- Khống chế Biển Đông: Từ Cam Ranh, các phương tiện bay hoặc tàu chiến có thể vươn ra toàn bộ khu vực Biển Đông với thời gian ngắn nhất. Nó đóng vai trò như một “trạm trung chuyển” và “bàn đạp” để thực hiện các chiến dịch bảo vệ chủ quyền.
- Vị thế trong bàn cờ quốc tế: Trong lịch sử, các cường quốc như Pháp, Mỹ, và Liên Xô đều từng hiện diện tại đây. Điều này chứng tỏ bất kỳ ai nắm giữ hoặc có quyền tiếp cận Cam Ranh đều sở hữu một lợi thế cực lớn trong việc duy trì ảnh hưởng tại khu vực Đông Nam Á.
Từ Cam Ranh vươn ra được nhiều nơi đến thế, vậy thì ở trong nó ta được bảo vệ ra sao?
- Độ sâu lý tưởng: Vịnh Cam Ranh có độ sâu trung bình từ 18m đến 30m. Điều này cho phép những tàu sân bay, tàu hạm đội cỡ lớn và đặc biệt là tàu ngầm ra vào dễ dàng mà không lo bị mắc cạn.
- Kín gió và an toàn: Vịnh được bao quanh bởi các dãy núi cao, tạo thành một lòng chảo cực kỳ kín gió. Ngay cả khi có bão lớn, mặt nước trong vịnh vẫn khá yên tĩnh, giúp tàu bè neo đậu an toàn—một yếu tố sống còn cho việc bảo dưỡng và tiếp tế.
- Diện tích rộng lớn: Vịnh Cam Ranh đủ rộng để chứa hàng trăm tàu chiến cỡ lớn cùng lúc. Nó giống như một “hub” khổng lồ có khả năng mở rộng quy mô tốt.
Trên thế giới cũng có những quân cảng tương tự. Ba cảng nước sâu được các nhà quân sự đánh giá là tốt nhất trên thế giới bao gồm quân cảng Vịnh San Francisco (Hoa Kỳ), quân cảng Rio De Janeiro (Brazil), và tất nhiên, quân cảng mà tôi đang viết đến trong bài này.
Trong phong thuỷ, người ta nói rằng chỗ ngồi an toàn là chỗ thoả mãn được ít nhất hai tiêu chí:
(1) Lưng có điểm tựa; và
(2) Mắt hướng ra cửa và toàn căn phòng.
Khi kê ghế trong phòng làm việc, không nên để lưng bị trống, tức là quay lưng về phía cửa. Khi ấy bạn sẽ không thể nhìn thấy người đi vào phòng trừ khi quay đầu lại để nhìn. Năng lượng khi ấy mang tính “động” đối với người ngồi, tức là bạn bị động với những gì xảy đến với mình, và không có được tầm nhìn để bao quát toàn cảnh.
Phương Tây cũng có câu “Getting the corner office”, ý chỉ những người leo lên cấp cao trong tập đoàn mới được phân cho phòng riêng trong góc, có chỗ ngồi kín đáo mà vẫn có thể quan sát xung quanh toàn cảnh như vậy.
Ghế của các vị lãnh đạo vốn cũng được thiết kế vai ghế cao che khuất đầu, vốn với mục đích để tránh bị bắn lén ám sát từ phía sau.
Hồi tôi đi thực tập, tôi chỉ được ngồi rìa trên một chiếc bàn dài cạnh lối ra vào, quay lưng ra phía cửa đi. Mỗi lần có người đi ra đi vào là tôi lại giật mình và thấy không thoải mái. Thứ nhất là người ta nhìn vào màn hình của tôi và soi mói gì đó, cảm thấy không có sự riêng tư. Thứ hai là tôi cảm thấy “bất an” vì cái sự giật mình nói trên – điều khiến tôi khó lòng có được sự tập trung tối đa và nhanh thấy mệt hơn bình thường.
Thiết nghĩ, thật tốt có thể tìm và xây dựng được cho mình một vị thế “Bối sơn diện hải” như vậy trong cuộc đời!
*Một hồ nước ngọt trong khu vực quân cảng Cam Ranh. Tôi không tìm được thông tin nào trên Internet về địa danh này, có lẽ là vì nó thuộc sở hữu của quân đội. Bố tôi kể sao thì tôi biết vậy thôi. Cái tên “Nixon” khả năng là lấy từ tên của Richard Nixon, tổng thống thứ 37 của Hoa Kỳ.
**Cadillac là một bộ phận của công ty sản xuất ô tô Hoa Kỳ General Motors (GM) chuyên phân khúc xe hơi đắt tiền. Cadillac cũng góp mặt trong nhóm “Formula 1 Team” bao gồm các tổ chức chuyên nghiệp thiết kế, xây dựng và vận hành các xe đua cho Giải đua xe Công thức 1 (2026).
Tổng thống Mỹ hiện tại, Donald J. Trump, sử dụng xe limousine bọc thép đặc biệt của hãng này có tên là Cadillac One, biệt danh là “The Beast” (Quái thú). Nó là pháo đài di động chống đạn, bom, tên lửa, trang bị oxy, máu dự trữ và trung tâm thông tin hiện đại.
Chiếc mà bố tôi đi thì không phải là chiếc đó, nhưng tôi nghĩ là quân đội Việt Nam cũng không kém cạnh gì. Tôi không thạo lắm về xe cộ – lúc được chở thì tôi chỉ thấy đèn phía trong xe có một cái gì đó “xịn xò” hơn xe bình thường tôi đi, ngồi cũng êm ái các kiểu, vậy thôi 🙂